Antwoord schriftelijke vragen : Antwoord op vragen die het lid Teunissen over de uitvoer van Nederlandse honden naar Israël

Antwoord van Staatssecretaris Eerenberg (Financiën), mede namens de Staatssecretaris
van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, de Minister van Buitenlandse Zaken
en de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 24 maart
2026).

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht dat hondenleverancier Four Winds K9 zichzelf heeft opgeheven
nadat het bedrijf meerdere malen per brief is verzocht om inzage in de documenten
over hun uitvoer naar Israël?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Kunt u op basis van douanegegevens een overzicht geven van het aantal honden dat sinds
2020 vanuit Nederland naar Israël is uitgevoerd, uitgesplitst per jaar en per maand?

Antwoord 2

Als een aangever goederen wil in-, uit- of doorvoeren, moet hiervoor een aangifte
worden gedaan bij de Douane. Hierbij moet een aangever ook de goederencode (zogenaamde
GN-code) van het goed opgeven. Deze goederencodes worden op Europees niveau vastgesteld
en geven aan welke invoer- of uitvoertarieven voor een bepaald goed gelden. In deze
indeling bestaat echter geen afzonderlijke goederencode voor honden. Honden vallen
onder de categorie «andere levende dieren». Hierdoor vallen honden voor de aangifte
onder dezelfde GN-code als bijvoorbeeld katten.

Om het aantal uitgevoerde honden te bepalen is het derhalve niet voldoende om enkel
naar deze goederencode te kijken. Om de vraag te beantwoorden, is daarom gekeken naar
de tekstuele goederenomschrijving in de aangiften ten uitvoer binnen de categorie
«andere levende dieren». In dit veld moet de exporteur een handelsbenaming opgeven
ten aanzien van de uit te voeren goederen. Voor de invulling van de handelsbenaming
bestaat geen verplichte of voorgeschreven vorm of systematiek. De omschrijving «hond»
volstaat hiervoor, maar dit kan ook specifiek een hondenras zijn of een andere beschrijving.
De hieronder genoemde aantallen zijn tot stand gekomen door in de aangiftegegevens
met betrekking tot de uitvoer van levende dieren onder de bovengenoemde GN-code met
een goederenomschrijving met daarin de termen «hond» of «honden» te kijken. Het daadwerkelijke
aantal uitgevoerde honden kan daarom hoger liggen.

Het is voor de Douane niet mogelijk om, zonder strafrechtelijke vordering, data over
uitvoeraangiften van meer dan vijf jaar terug op te leveren. Hieronder zijn daarom
de aantallen aanvragen voor de uitvoer van honden naar Israël voor de periode 2021
tot en met 2025 opgenomen. Onderstaande uitgesplitste cijfers slaan op de aanvragen
ten uitvoer per maand. Daarnaast is er per het totaal aantal honden aangegeven dat
daadwerkelijk de EU uit is gegaan via Nederland.

Tabel 1. Cijfers aanvragen ten uitvoer honden naar ISR (2021–2025)

2021

Januari

11

2022

Januari

2

2023

Januari

7

 

Februari

7

 

Februari

16

 

Februari

8

 

Maart

8

 

Maart

0

 

Maart

9

 

April

2

 

April

1

 

April

0

 

Mei

6

 

Mei

14

 

Mei

8

 

Juni

16

 

Juni

2

 

Juni

0

 

Juli

5

 

Juli

0

 

Juli

1

 

Augustus

2

 

Augustus

14

 

Augustus

25

 

September

 

September

1

 

September

5

 

Oktober

9

 

Oktober

0

 

Oktober

0

 

November

4

 

November

18

 

November

4

 

December

13

 

December

1

 

December

14

Totaal 2021

Aanvragen ten uitvoer

83

Totaal 2022

Aanvragen ten uitvoer

69

Totaal 2023

Aanvragen ten uitvoer

81

 

Daadwerkelijk uitgevoerd

53

 

Daadwerkelijk uitgevoerd

56

 

Daadwerkelijk uitgevoerd

74

2024

Januari

0

2025

Januari

10

 

Februari

12

 

Februari

8

 

Maart

11

 

Maart

1

 

April

10

 

April

15

 

Mei

2

 

Mei

5

 

Juni

6

 

Juni

0

 

Juli

5

 

Juli

4

 

Augustus

18

 

Augustus

0

 

September

13

 

September

7

 

Oktober

4

 

Oktober

0

 

November

14

 

November

3

 

December

3

 

December

0

Totaal 2024

Aanvragen ten uitvoer

98

Totaal 2025

Aanvragen ten uitvoer

53

 

Daadwerkelijk uitgevoerd

93

 

Daadwerkelijk uitgevoerd

44

Vraag 3

Kunt u aangeven hoeveel aanvragen voor veterinaire certificering ten behoeve van de
uitvoer van honden naar Israël in de afgelopen jaren zijn ingediend en hoeveel daarvan
door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit zijn goedgekeurd, en op basis van
welke veterinaire en administratieve toetsingscriteria deze certificering wordt verleend?

Antwoord 3

Voor de uitvoer van honden naar derde landen (landen buiten de EU) is veterinaire
exportcertificering geen wettelijke verplichting en dus worden ook geen aanvragen
voor veterinaire certificering ingediend. De NVWA controleert bij export van honden
naar derde landen uitsluitend het EU-dierenpaspoort op basis van de geldende gezondheidsvereisten
(zoals bijvoorbeeld vaccinatiegegevens) van het land van bestemming.

Vraag 4

Kunt u de in vraag 2 en 3 genoemde aantallen uitsplitsen naar uitvoer door particuliere
personen enerzijds en uitvoer door bedrijven of andere rechtspersonen anderzijds?

Antwoord 4

Op basis van de uitvoeraangiften is het voor de Douane niet altijd met zekerheid te
bepalen of de aangever een particulier of een bedrijf of ander rechtspersoon is. Ook
zijn er bijvoorbeeld logistiek dienstverleners die voor particulieren uitvoeraangiften
doen. Op basis van de entiteit die de uitvoeraangifte heeft gedaan, kan daarom niet
met zekerheid worden gesteld of honden die worden uitgevoerd uiteindelijk bestemd
zijn van particulieren of bedrijven of andere rechtspersonen. De NVWA houdt dergelijke
gegevens niet bij.

Vraag 5

Beschikken de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de Douane over cijfers met
betrekking tot veterinaire keuringen en afgegeven certificaten voor de uitvoer van
honden naar Israël in 2025, en zo ja, kan de Kamer inzicht krijgen in deze gegevens,
bij voorkeur uitgesplitst per maand?

Antwoord 5

Voor de uitvoer van honden naar derde landen (landen buiten de EU) is veterinaire
exportcertificering geen wettelijke verplichting en dus worden ook geen aanvragen
voor veterinaire certificering ingediend. De NVWA controleert bij export van honden
naar derde landen uitsluitend het EU-dierenpaspoort op basis van de geldende gezondheidsvereisten
(zoals bijvoorbeeld vaccinatiegegevens) van het land van bestemming.

De Douane heeft geen veterinaire taak bij uitvoerzendingen van honden en houdt daarvan
dus geen documenten of gegevens bij. In de taakbijlagen voor zowel niet-commercieel
verkeer van Gezelschapsdieren als de commerciële veterinaire zendingen staat beschreven
dat de Douane alleen bij binnenbrengen en/of invoer een controletaak heeft.

Vraag 6

Is bij de goedkeuring van uitvoer naar Israël beoordeeld of de honden kunnen worden
ingezet voor militaire of repressieve doeleinden, en zo ja, hoe is deze risico-inschatting
vastgelegd?

Antwoord 6

Het is niet wettelijk verplicht om bij de uitvoer van honden naar Israël het doel
van de dieren te registreren. Deze beoordeling vindt niet plaats. De huidige wet-
en regelgeving met betrekking tot exportcontrole is vastgelegd in Europese wetgeving
en gericht op goederen die onder specifieke controlelijsten vallen. Het kabinet heeft
uw Kamer eerder geïnformeerd over de inzet om honden alsnog toe te voegen aan de controlelijst
van de EU Dual-Use verordening. De uitkomst van deze gesprekken was dat de lidstaten
van de Europese Unie en de Europese Commissie geen mogelijkheid zien om honden aan
te merken als dual-use «producten».

Er wordt op verzoek van de Kamer nog een verkenning uitgevoerd naar andere maatregelen
om de uitvoer van honden te reguleren. De Minister van Buitenlandse Zaken heeft toegezegd
uw Kamer hierover uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 te informeren.2

Vraag 7

Acht u het wenselijk dat een bedrijf door zichzelf op te heffen feitelijk kan voorkomen
dat er volledige duidelijkheid komt over mogelijke misstanden bij de uitvoer van honden?

Antwoord 7

Ik deel niet de veronderstelling dat een bedrijf door zichzelf op te heffen kan voorkomen
dat onderzoek wordt verricht naar mogelijke misstanden.

Vraag 8

Kunt u toelichten welke vormen van samenwerking de Nederlandse overheid, inclusief
ministeries, uitvoeringsorganisaties of ambassades, heeft gehad met Four Winds K9
of aanverwante K9-bedrijven?

Antwoord 8

Vanuit het Programma Ondersteuning Buitenland Beleid (POBB) van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken is er eenmalig financiële steun verleend met als doel het versterken
van de havenbeveiliging en de samenwerking tussen de autoriteiten van Costa Rica en
Nederland, om illegale drugshandel naar Nederland te verminderen. Het POBB richt zich
op de financiering van activiteiten die de doelstellingen van het Nederlands buitenlandbeleid
ondersteunen. De projecten dienen, direct of indirect, een bijdrage te leveren aan
het behalen van de geopolitieke doelstellingen van dit beleid. Als onderdeel van het
project «K9 Detection Dogs» heeft Four Winds K9 tien honden aangekocht met de financiële
steun uit het POBB. De honden zijn vervolgens gedoneerd aan de drugspolitie van Costa
Rica. Dit initiatief is in lijn met één van de prioriteiten van de Nederlandse samenwerking
met Latijns-Amerika en de Caribische regio, namelijk het bestrijden van grensoverschrijdende
georganiseerde criminaliteit.

Vraag 9

Bent u bekend met een LinkedIn-bericht van de Nederlandse ambassade in Costa Rica
van 22 september 2024 waarin sprake lijkt te zijn van betrokkenheid bij of promotie
van Four Winds K9 activiteiten, en kunt u toelichten wat de aard van deze betrokkenheid
was?3

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 8.

Vraag 10

Heeft Nederland in de afgelopen tien jaar honden geschonken, gefinancierd of op andere
wijze geleverd aan buitenlandse overheden of veiligheidsdiensten, waaronder Israël?
Zo ja, aan welke landen, om hoeveel honden ging het, en onder welke voorwaarden?

Antwoord 10

Zie het antwoord op vraag 8 en 9. Er zijn geen honden geschonken, gefinancierd of
op andere wijze geleverd door Nederland aan andere landen dan Costa Rica.

Vraag 11

Welke mensenrechten- en eindgebruikerschecks zijn uitgevoerd bij het schenken of uitvoeren
van honden aan buitenlandse veiligheidsdiensten, en hoe wordt gecontroleerd of deze
honden niet worden ingezet bij mensenrechtenschendingen?

Antwoord 11

In het geval van Costa Rica heeft Nederland via het POBB-programma bijgedragen aan
de aanschaf van honden ter ondersteuning van de operationele activiteiten van de drugspolitie.
De ambassade ontvangt ook regelmatig terugkoppeling over de hoeveelheden drugs die
de gedoneerde honden hebben onderschept. Er was geen reden tot het uitvoeren van een
specifieke mensenrechten- en eindgebruikerscheck. Costa Rica is een gelijkgezind land,
onder meer ten aanzien van mensenrechten en democratie.

Vraag 12

Acht u de huidige wet- en regelgeving toereikend om te voorkomen dat vanuit Nederland
uitgevoerde diensthonden worden ingezet voor vormen van geweldgebruik die naar Nederlandse
maatstaven als buitensporig of onrechtmatig zouden gelden, en zo ja, waarop baseert
u dat oordeel?

Antwoord 12

Zie het antwoord op vraag 6.

Vraag 13

Bent u bereid de Kamer te informeren over welke aanvullende maatregelen worden onderzocht
om meer inzicht te krijgen in de uitvoer, het eindgebruik en de handhaving rondom
vanuit Nederland uitgevoerde diensthonden, en hoe daarbij wordt gewaarborgd dat deze
honden niet worden ingezet bij mensenrechtenschendingen?

Antwoord 13

Zie het antwoord op vraag 6.

Vraag 14

Bent u bekend met publieke uitingen van Four Winds DiagNose UAE, waarin wordt gesteld
dat in samenwerking met de Federal Customs Authority in korte tijd een volledige canine
unit van 50 handlers en honden is opgezet in de Verenigde Arabische Emiraten?4

Antwoord 14

Ja.

Vraag 15

Kunt u toelichten of en in hoeverre de Nederlandse overheid op de hoogte was van deze
activiteiten van het VAE-zusterbedrijf van Four Winds, en of hierover informatie is
gedeeld tussen Nederlandse toezichthouders en buitenlandse autoriteiten?

Antwoord 15

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft naar aanleiding van de motie-Teunissen
d.d. 10 april 2025 gesproken met een viertal bedrijven, waaronder Four Winds K9. In
dat gesprek zijn de activiteiten van dit bedrijf, en ook de samenwerking met Four
Winds DiagNose UAE, aan de orde gekomen. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken en
Nederlandse toezichthouders hebben verder geen zicht in welke mate Four Winds K9 contact
heeft met andere overheden. Four Winds K9 is door BZ gewezen op hun eigen verantwoordelijkheden
inzake maatschappelijk verantwoord ondernemen zoals vastgelegd in de OESO-richtlijnen
en de United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights. Het kabinet heeft uw Kamer geïnformeerd over de uitkomsten van deze gesprekken.5 De gesprekken hebben geen aanleiding gegeven tot nader onderzoek.

Vraag 16

Acht u het relevant dat een bedrijf dat in Nederland honden exporteerde naar Israël,
via een zusterbedrijf actief is in de VAE in nauwe samenwerking met overheidsdiensten,
en ziet u aanleiding om te onderzoeken of kennis, training of honden vanuit Nederland
indirect zijn ingezet bij deze activiteiten?

Antwoord 16

Zie het antwoord op vraag 15.

Vraag 17

Kunt u deze vragen binnen twee weken beantwoorden?

Antwoord 17

Het is helaas niet gelukt de vragen binnen twee weken te beantwoorden.